وبلاگ در بر گیرنده کلیات و اصول پرنده شناسی خواهد بود
 
 

 

رابطه انسان و پرندگان - بیماری ها و آفات مهم

 

بین انسان و پرندگان بیماری های مشترک زیادی وجود ندارند ، اما گاهی پرندگان عامل انتقال بعضی از بیماری ها به انسان یا حیوانات دیگر می شوند . مهمترین بیماری ویروسی و خطرناک که از این طریق به انسان منتقل می گردد ، پسیتاکوزیر ( Psittacosis ) یا تب طوطی ( Parrot Fever ) است . ویروس این بیماری برای نخستین بار در طوطی ها گسف گردید ، ولی بعدا معلوم شد که اغلب پرندگان در صورت آلوده شدن می توانند ناقل  این بیماری باشند . به همین دلیل ، نام این بیماری به اورنیتوزیز ( Ornithosis ) که از لغت لاتین "پرنده" گرفته شده ، تغییر یافت . ظاهرا اورنیتوزیز بر گروهی بیماری های ویروسی و خطرناک دلالت دارد که عمدتا کبوتر و طوطی عامل انتقال این بیماری به انسان بوده ، بیشتر در بین کسانی که طوطی نگهداری می کنند رواج دارد . ویروس انسفالیتز که جزء بیماریهای مشترک بین انسان و اسب می باشد نیز ممکن است بوسیله پرندگان به انسان منتقل گردد . عامل انتقال ویروس این بیماری کنه و پشه است . این حشرات به مرغهای خانگی و قرقاول یا کبک  ، و گاهی به سایر پرندگان وحشی ، نیش می زنند و آنها را به این بیماری آلوده می کنند . حال چنانچه انسان پرندگان اخیر را مدت کوتاهی پس از آلوده شدن مصرف کند ، ویروس به بدن آن منتقل می شود . از مطالعات محققین چنین بر می آید که بدن پرندگان نسبت به این بیماری سریعا واکنش نشان داده با تشکیل پادزهر نسبت به آلودگی مصون می شود . بنابراین ، می توان گفت که اگر مدتی پس از آلودگی از این پرندگان استفاده شود ، احتمال ابتلای انسان به بیماری مذکور کمتر خواهد بود .

 

Great Kiskadee

 

گونه Pitangus sulphuratus

 

مصریان قدیم می دانستند که گاهش یا از بین رفتن بیماری شیستوزما ( Schistosomiasis ) به علت وجود اکراس مصری ( Threkiornis aethiopicus )  است ، اما نمی دانستند از چه طریق این امر تحقق می یابد . در واقع اکراس ها ، حیوان ناقل این بیماری یعنی حلزونها را می خورند . رابطه بین این بیماری و اکراس بسیار زیاد است ، به طوری که چند سال قبل به علت عدم توجه به حفاظت از اکراس ها و شکار بی رویه آنها ، شرایط برای رشد و تکثیر این بیماری مناسب گردید و در نتیجه بیماری شیوع وسیعی یافت ( Wallace. Mahan 1975 ) . تعداد این پرنده که منحصرا در مناطق جنوب غربی ایران ، مخصوصا منطقه شادگان ، دز و کرخه یافت می شود ، اخیرا کاهش بسیار پیدا کرده است .

بر اساس مطالعات هاریسون ( Harrison 1948 ) معلوم شده که بیماری سل ، یکی از شایعترین بیماریها در پرندگان بوده ، هنگامی که پرندگان شکاری از پرندگان آلوده به این بیماری تغذیه می کنند ، فورا آلوده و بیمار می شوند . به نظر مک دونالد ( Macdonald 1965 ) منبع آلودگی و ابتلای عقاب طلایی به این بیماری ، کبوتر جنگلی مبتلا به سل است . کبوتر جنگلی از پرندگانی است که شکار و خوراک عقاب طلایی محسوب می شود . بیماری وبا ( Fowl Chelora ) یا پاستورلز اردک ، از بیماری های عفونی بسیار حاد در بین اکثر پرندگان است . عامل بیماری وبا پاستورلا مولتوسیدا است . عامل بیماری از طریق خون به کلیه اندام های بدن منتقل می گردد . عامل بیماری در فضولات و محل های آلوده دو تا چهار هفته زنده می ماند . بنا بر نظر بسیاری از دانشمندان ، بیماری سل و وبا در پرندگان وحشی احتمالا در اثر تماس با پرندگان اهلی بوجود آمده است . گزارش های فراوانی دال بر انتقال انواع میکروب های بیماری زا به نام سالمونلا ( Salmonellae ) از پرندگان به پستانداران و انسان وجود دارد . این بیماری به صورت مستقیم یا غیر مستقیم از طریق مصرف غذای آلوده منتقل می گردد . هاهن و اشتینیگر ( Hahn & Steinger ) پس از آلوده شدن حدود 800 انسان به این بیماری ، به منظور بررسی علل آلودگی و شیوع بیماری در بین انسانها ، مطالعات زیادی انجام داده اند . بدین منظور ، بر روی فضله پرندگانی از قبیل گیلموت ( Uria aalge ) ، رازوربیل ( Alca Torda ) و کاکایی سر سیاه کوچک آزمایشهای زیادی انجام گرفت . در تمام فضله های مورد آزمایش ، گونه های مختلف این بیماری بخصوص نوع B ( S. Parutyphi B ) مشاهده گردید .

 

Trachyphonus vaillantii

 

گونه Trachyphonus vaillantii

 

نتیجه مطالعات نشان داد که علت شیوع بیماری ، تغذیه پرندگان از خرچنگهای دریایی آلوده به این بیماری بوده است . آزمایشهای بعدی روشن ساخت که گاهی آلودگی منتقله از پرندگان به یکدیگر بسیار سریع است به طوری که اگر پرندگان یک منطقه به این بیماری آلوده شوند ، سرعت انتقال آن و آلوده کردن آنها حتی بیشتر از آبهای آلوده است . بعضی اوقات خسارت اقتصادی ناشی از مرگ و میر بسیار زیاد و قابل تعمق و توجه کافی است ، به طوری که اگر بیماریهایی از قبیل بوتولیسم ( Botulism ) یا وبای پرندگان شیوع پیدا کند ، می تواند مرگ و میر سالانه را هزارها عدد بالا ببرد . بوتولیسم یا مرض اروپایی اردک ( Western Duck Sickness ) ، نوعی بیماری باکتریایی است و در اثر میکروب کلوستریدیوم ( Clotridium botulinum ) که در مواد آلی فاسد شده و شرایط کم آبی ، مخصوصا در باتلاقهایی که قلیائیت زیادی دارند ، سریعا رشد کرده شیوع پیدا می کند . علت آنکه این بیماری اختصاصا در شرایط گرم و کم آب شایع می شود ، بهترین روش کاهش و از بین بردن آن ، تغییر نوسان آب و سیلابی شدن مناطق آلوده است . چنانچه بتوان هنگام بروز این بیماری پرندگان را با باکتریهای ضعیف شده آن واکسینه کرد ، نتیجه مثبت خواهد بود . اما معمولا هنگام شیوع این بیماری ، گرفتن اردکها جهت واکسیناسیون کار ساده ای نبوده ، احتیاج به هزینه زیاد دارد . به عنوان مثال در سال 1952 که این بیماری در پناهگاه رودخانه بر ( Bear River Refuge ) در یوتا ( Utah ) شیوع پیدا کرد ، 6233 اردک بدین طریق واکسینه و رها گردیدند ، اما در جریان این برنامه ، حدود 20000 اردک در اثر ابتلاء به بیماری تلف شدند ( Wallace 1975 , Tinken 1958 ). آزمایشهای متعدد نشان داد که مرگ و میر عجیب هزاران غواص و کشیم ( در دریاچه میشیگان در اوسط سال 1960 ) ناشی از پائین رفتن آب و شیوع همین بیماری در دریاچه بوده است . کمی پس از آنکه سطح آب دریاچه بالا آمد ، بیماری از بین رفت و مرگ و میر نیز پایان گرفت . به نظر می رسد که کاکایی ها به این بیماری کمتر حساس بوده ، مرگ و میرشان بسیار اندک است . در بحری نیز 27 مورد از بیماری نوع C6 آن مشاهده گرده است . گفته شده که این بیماری از حمام گرفتن بحری در آبهای آلوده یا تغذیه از پرندگان مریض حادث شده است . ظاهرا علت مرگ و میرهایی که در پرندگان در نواحی اطراف دریاچه ارومیه یا دریاچه کافتر همه ساله  رخ می دهد ، آلودگی به بوتولیزم است . این مشکل بایستی به طور دقیق مورد تحقیق و بررسی قرار گیرد تا با مدریت صحیح بتوان از مرگ و میر اردکها به نحو صحیح و قابل اجرا جلوگیری به عمل آورد .

 

 

 

 

 

رابطه انسان و پرندگان - بیماری ها و آفات مهم

از مطالب متعددی تشکیل شده است لذا به

دليل دسترسی آسانتر مطالب و عكسها ، مطالب به دو صفحه تقسيم شده است

 

 

                   

 

 

چنانچه اطلاعات مستند و اخبار جديدي از پراكندگي و وضعيت پرندگان ايراني در دست داريد

از طريق ارسال ایمیل ما را هم مطلع كنيد .

کلیه حقوق این وبلاگ شامل علائم و مطالب متعلق به وب سایت رسمی پرندگان ایران می باشد .

استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع است .

All Rights Reserved 2007-2008 © by: Iranian-birds.com

 

 
 
 |    نوشته شده توسط : Breeze chute